Kalp Zarı İltihabı (Perikardit) Nedir? Nasıl Tedavi Edilir?

Kalp Zarı İltihabı (Perikardit) Nedir? Nasıl Tedavi Edilir?
04.06.2019
252
A+
A-

Kalp zarı iltihabı (Perikardit) bulgularında şiddetli göğüs ağrısı kaynaklı nefes alıp vermede zorluk çekilir. Hastalar ağrı anlarını bıçak saplanır gibi tarif etmektedirler. Dik pozisyona geçildiği yada hafiften öne eğilme yapıldığında ağrılar azalmaktadır. Bulgulara bakıldığında hastalar kalp krizi ile karıştırabilirler ve panik yapabilirler. Acil servise ulaşıp gerekli kontrollerin yapılmasından sonra perikardit (kalp zarı iltihabı) tanısı konur.

Kalp Zarı İltihabı (Perikardit) Nedir?

Kalbimizi saran iki adet perikart yani zar vardır. Sinir açısından oldukça zengin olan perikart ağrıya da duyarlı yapısı bulunmaktadır. Perikartların arasında sürtünme engelleyici sıvılar bulunur. Bazı nedenlerden kaynaklı perikartlarda iltihaplanma olması durumuna kalp zarı iltihabı (perikardit) adı verilir. Kadınlara oranla erkeklerde görülme oranı daha fazla olup, sıklıkla 50 yaş ve alt erkek gurubunda görülmektedir.

Kalp Zarı İltihabı (Perikardit) Neden Olur?

Kalp zarı neden iltihaplanır bu sorunun cevabı; bazı vakalarda kalp zarı iltihaplanması yapılan incelemeler sonucunda bir nedene bağlanmaz ve idiopatik adı verilir. Bir çok nedenden dolayı perikardit meydana gelebilir bunlarsa;

Virüs Nedenli Perikardit

Kalp zarı iltihaplanması (perikardit) nedenleri arasında en sıkça karşılaşılan virüslerdir. Mevsimsel olarak ilk bahar ve son bahar aylarında virüslerde çoğalma olduğu için bu zaman dilimlerinde daha çok perikardit görülebilir. Son zamanlarda kişilerin grip, ishal olması da etkenler arasında yer alabilir.

En fazla hastalığa neden olan durumlar ise; coxacki, ekovirüs, ebstein-barr, grip, influenza, zona, suçiçeği, kabakulak, varisella, HIV, hepatit B, CMV gibi rahatsızlıklar perikardit nedeni olarak karşımıza gelir ve kalp zarında iltihaplanma yaratabilir.

Bakteri Nedenli Perikardit

Bakteri nedenli perikardit virüslerin neden olduğu perikardite göre tedavisi daha zor ve yan etkiler açısından daha tehlikelidir. Vereme neden olan m.tubercilosis adlı bakteri kalp zarı iltihabına neden olursa tedavi etmesi zor bir duruma neden olur.

Kalp zarı iltihabı ilerlemiş ve ilaçlar ile düzeltilemiyorsa kalp zarının bir bölümü cerrahi işle ile alınmaktadır ve bu işleme perikardiyektomi adı verilir. En sık kalp zarı iltihabına neden olan bakteri türleri ise;

  • A gurubunda yer alan streptokoklar (en fazla faranjit nedeni)
  • Stafilokokus aureus bakterisi (vücudun neredeyse her dokusunda iltihaplanmaya neden olabilir)
  • Pnomokok (zatürreye neden olur)
  • Vereme neden olan tuberkülozis

Otoimmün Perikardit

Vücudumuzun bir savunma sistemi vardır. Virüs ve bakteri gibi bilinmeyen yabancı maddeler ile karşılaşıldığında bunları yok etmek için devre girer. Normal şartlarda vücudun savunma sistemi vücutta zaten var olan hücreleri yok etmeye çalışmaz. Bazen savunma sistemi aşırı duyarlı olur ve sağlıklı hücrelere saldırarak yok etmeye çalışır bu durum otoimmün olarak tanımlanır.

Vücudun savunma sistemi perikartlara saldırırsa kalp zarında iltihaplanmaya neden olacaktır ve pankreatit olarak tanımlanacaktır. Romatizmal rahatsızlığı olan kişilerde otoimmün nedeni ile kalp zarı iltihaplanması daha fazla görülmektedir. Bunun dışında ise;

  • İltihaplı romatizma durumlarında
  • Lupus hastalığında
  • Behçet hastalığında
  • Sjögren hastalığında
  • Sarkoidoz

Çok sık karşımıza gelmese de kalp zarı iltihaplanması durumu bir tömor kaynaklı olabilir ve tıbbi olarak perikardiyal mezotelyoma olarak tanımlanır.

Diğer Perikardit (Kalp Zarı İltihabı) Nedenleri

  • Seyrekte olsa mantar yada parazit enfeksiyonları
  • Üremik perikardit yani kronik böbrek yetmezliğinin neden olduğu kalp zarı iltihaplanması
  • Troid bezinin çalışmaması halinde meydana glen miksodem koması durumunda
  • Kalp krizi geçirildikten sonra
  • Radyo terapiden sonra (radyasyonun verdiği hasardan dolayı)
  • Göğüs bölgesinde delici yaralanmalar
  • Çok sık olmasa da bazı ilaç kullanımları kalp zarı iltihaplanması nedeni olabilmektedir. Bu ilaçlardan bazıları ise; doksorubisin, penisilin, hidralazin, fenitoin, prokainamid olarak sıralanabilir.

İlginizi çekebilir: Kalp krizi tedavisi

Kalp Zarı İltihabı (Perikardit) Belirtileri

Kalp zarı iltihabı belirtileri neden olan iltihabın türüne göre değişebilir. Ancak en çok karşılaşılan belirtiler;

  • Şiddetli göğüs ağrısı, sıklıkla saatler içinde yada günler içinde ilerleyen ve bıçak saplanır biçiminde göğüs ağrısı olması. Görülen ağrı öksürünce, sırt üstü pozisyonda ve nefes alma esnasında artabilir. Oturur pozisyonda ve ön tarafa eğilme sırasında ağrıda azalma olur. Bazı durumlarda kürek kemiği, boyun ve omuz kısmına ağrı nüfuz edebilir.
  • Sıklıkla 38 dereceyi geçmeyen ateş ile belirti verir. Ancak yüksek ateş bulgusuna rastlanırsa bakteriyel perikardit şüphesi uyandırır.
  • Şiddetli olmayan kuru öksürük.
  • Nefes alıp vermede hızlanma.
  • Taşikardi
  • Nefes alıp vermede güçlük.
  • Bacak ve ayaklarda ödem oluşması.

Hastaları en fazla rahatsız edici olan bulgu ise göğüs ağrısı olmaktadır. Göğüs ağrısı kalp zarı iltihabından kaynaklı ise ayırt edici semptomlar arasında yer alır.

Göz atmanızda fayda var: Göğüs ağrısı neden olur

Kalp Zarı İltihabı Tanısı

Kalp zarı nasıl anlaşılır sorusunun cevabı; perikardit’in anlaşılabilmesi adına belirtilerin yanında bazı tetkiklere hekimlerin ihtiyacı vardır. Eğer hekim gerekli görüşe bazı testler isteyebilir bunlar;

(EKG) kalp zarı iltihabında EKG’de değişimler gözlemlenir. Bu değişimler; PR çökmesi ve ST elevasyonu) tarzında olabilir. Bazı durumlarda kalp krizi ile karıştırıldığı durumlar olmuştur.

Akciğer grafisi hekim gerekli görürse isteyebilir.

Hekim kan tahlilleri isteyerek özellikle kalp zarı iltihabı durumunda kalp kası enzimleri (tropinin) değerlerinde artışlar görülür. Aşırı derece tropinin yüksekliği varsa kalp zarı iltihabı düşünülmektedir. Ayrıca tropinin kalp krizi geçiren hastalarda da yüksek çıkmaktadır. Bunlardan başka; böbrek yetmezliğini değerlendirmek ve enfeksiyon risklerini değerlendirmek için üre, sedim, kreatin, lökasit gibi kan değerlerine ihtiyaç duyulur.

Ekokardiyografi uygulanması kalp zarı iltihaplanması tanısında oldukça önemli yer tutar. Kalp zarı iltihaplanması durumunda yükselen tropinin ile EKG değişikliği kalp krizi durumlarında da olduğu için ayırt etmek adına ekokardiyografi gereklidir.

Kalp Zarı İltihabı Tedavisi

Kalp zarı tedavisi yapılırken iltihabın türüne göre değişkenlik göstermektedir. Virüs nedenli yada herhangi bir nedeni bulunamayan kalp zarı iltihapları sıklıkla iyileşme gösterirler. Bunun gibi kalp zarı iltihabı durumlarında uzun süre boyunca yüksek dozlarda ibuprofen ile beraber kolşisin tedavisi başlanır. Tedavi edildikten sonra bazı kişilerde tekrar ortaya çıkabilmektedir. Kalp zarı iltihabına neden olan bakteriyel bir durumsa antibiyotikler ile tedavi sağlamaktadır. Bu işleme perikardiyosentez adı verilir ve ekokardiyografi uygulanarak, aşırı sıvı boşaltılır. Perikartın içerisine iğne ile bir kateter yerleştirilir eğer sıvı tahliye olmazsa perikardiyal pencere isminde cerrahi işleme gerek duyulmaktadır. Bazı konstriktif perikardit vakalarında ameliyat ihtiyacı doğabilir.

Kalp Zarı İltihabı Komplikasyonlar

Kalp zarı iltihabı durumu bazı vakalardan istenmeyen sonuçlara neden olabilmektedir.

Kalp zarları arasında bulunan aşırı sıvı toplanmasına bağlı olarak meydana gelen hayati bir durum olan kardiyak tamponad olarak tanımlanır. Zarların arasında sıvı toplanmasına bağlı kalbe basınç uygulanır ve kalp genişleme işlemini gerçekleştiremez. Bu durumda kalbe yeteri kadar kan gelmez ve pompalama işlemini de yapamaz. Hayati tehlike oluşturan durumdu acil profesyonel tıbbi müdahale ile biriken sıvı iğne yardımı ile tahliye edilir.

Bir değer kalp zarı iltihabı durumunda gerçekleşebilen komplikasyon ise konstriktif perikardit olmakta. İltihap nedeni ile kalp zarları birbirine yapışmış biçimdedir. Kalp zarları  sert ve esnekliğini yitirmiştir. Kalbi çevreleyerek yeteri kadar kan pompalamasına izin vermez. Komplikasyonların sıklık derecesi neden göre değişkenlik gösterir. Özellikle konstriktif perikardit verem ve radyasyona bağlı meydana gelmekte.

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.