Plasenta (Bebeğin Eşi) Nedir? Ne İşe Yarar? Görevi Nedir?

Plasenta (Bebeğin Eşi) Nedir? Ne İşe Yarar? Görevi Nedir?
22.05.2019
356
A+
A-

Plasenta (Bebeğin Eşi) Nedir?

Plasenta nedir? Bebeğin eşi nedir? Ne işe yarar gibi sorular anne adayları tarafından oldukça fazla sorulmaktadır. Bebeğin eşi olarak bilinen plasenta hamilelik dönemi boyunca bebeği beslemekle ve korumakla görevli bir orandır. Plasenta gebelik oluşur oluşmaz hemen görevlerini yerine getirmeye başlayamaz. Tam anlamı ile plasentanın konumu gebeliğin 28.haftasında belli olur. Sadece gebelik durumunda oluşur ve geçici bir organdır. Bebek ile beraber anne vücudundan ayrılmaktadır.

Anne ve bebeğin sağlığı, plasentanın sağlıklı olmasına doğrudan bağlı bir durumdur. Gebelik süresinde plasenta bebeğe gelen bütün besinleri kontrol ettiği gibi, oksijeni de süzgeçten geçirir ve bebeğin atıklarını da süzme işlemi yapar. Plasenta gebelikteki hormon üretimlerinde etkin rol oynarken, bebeği enfeksiyonlardan ve bakteriyel durumlardan korumaktadır. Plasentanın içi kan ile doludur ve rahim duvarına yerleşir ardından bebek ile göbek bağının bağlantısını sağlar. Plasentanın konumu sıklıkla rahim duvarının  üstünde yada alt kısmındadır. Bazı durumlarda plasentanın neden olduğu sağlık problemleri olabildiği gibi rahmin gereğinden fazla büyümesine neden olabilir.

Plasenta (Bebeğin Eşi) Ne Zaman Oluşur?

Gebeliğin başlangıcında yani ilk haftalarında hücreler embriyo meydana getirmek için bölünmeye başlarlar. Bu sırada bir takım hücreler ise plasentayı meydana getirmek adına ayrışmaktadırlar. Bebek amniyon kesesinin içindedir ve burada güvenli olarak gelişimine devam ederken, bir yandan plasenta da gelişimine devam etmektedir.

Gebelik 1 ay olduğunda vücutta artış gösteren gebelik hormonları hem plasentanın gelişimine hemde bebeğin gelişimine olumlu yönde katkı sağlarlar. Böylece kesenin içinde aynı anda ve eş zamanlı şekilde bebek ile bebeğin eşi büyüyerek gelişime devam ederler. Plasenta gebeliğin ilk 12 haftasında gelişimini tamamlar.

Gebeliğin sonlarına doğru 190mm çapına yaklaşır ve ortalama 23mm kalınlığındadır. Ayrıca plasenta kaç kilo olur diye sorarsanız gebeliğin sonunda ortalama 510 grama kadar çıkabilir.

Büyük bir kısmı damarlardan meydana gelir. Eğer plasenta yeteri seviyede gelişemezse bebekte büyüme gerilikleri görülebileceği gibi gebelik zehirlenmesi gibi istenmeyen durumlara neden olabilir.

Plasenta (Bebeğin Eşi) Nasıl Görünür?

Plasenta bir diski andıran görüntüsü ile 7 parmak çap büyüklüğünde ve 2 parmak kalınlığında olmaktadır. Plasentan yani bebeğin eşinin üst kısmı pürüzlüdür, alt kısmı pürüzsüz olup, bir çok damar ile çevrelenmiştir ve doğum ile birlikte vücuttan ayrılır.

Plansenta (Bebeğin Eşi) Nasıl Kontrol Edilir?

Plasenta hangi konumda, durumu nedir? Bu bilgilere ultrason yardımı ile ulaşılabilmektedir. Rahim ile birlikte, bebek ve plasentada büyüme eğilimi gösterirler bu nedenle büyüme olacağından gebelik dönemi boyunca plasentanın konumu da değişir. Plasenta ultrason ile en erken gebeliğimn 18-20. Haftalarında incelenebilir. Sıklıkla plasenta rahim ağzına uzak bir konuma yerleşir, bazen bunun tam tersi rahim ağzına yakın konumlanabilir, bu tip durumlarda plasenta rahim ağzının neredeyse yarısını kaplar.

Rahim ile birlikte plasenta gelişir ve büyür ama bu gelişim aynı orantıda gerçekleşmez. Sıklıkla plasenta rahim ağzında gelişip büyüme sergiler ve gebeliğin sonunda rahim azğızının yaklaşık %20 – %25’lik kısmını kaplaması beklenir.

Plasentanın (Bebeğin Eşi) Görevleri Nelerdir? Bebeğin Eşi Ne İşe Yarar?

  • Hamilelik dönemi boyunca plasentanın bir çok önemli görevleri vardır. En başında da bebeği korumak ve sağlıklı olarak doğmasını sağlamaktır.
  • Plasentaya baktığımızda ana görevinin bebeğe ihtiyacı olan besinleri, yeteri kadar iletmektedir. Anneden gelen kan ilk olarak plasentaya gelir, burada süzgeçten geçen kanlar daha sonra göbek bağına aktarılarak bebeğe ulaştırılır.
  • Plasenta görevlerinin diğeriyse bebek için bir böbrek vazifesi üstlenmesidir. Kanı bir böbrek gibi zararlı maddelerden temizleyerek bebeği korur.
  • Plasenta ayrıca akciğerlerimiz gibi görev yapar, oksijenin bebeğe sağlıklı bir şekilde ulaşmasını sağlamaktadır.
  • Plasenta bebeğin atıklarını toplar, daha sonra annenin idrarına ulaştırır ve buradan vücut dışına atılır.
  • Plasenta kanı süzgeç gibi süzerek bebeği olası enfeksiyonlardan korur.
  • Plasentanın üstlendiği üretimlerden biri yüksek oranda plasenta laktozudur. Bu madde ile üretilen bir çok hormon anneden bebeğe yeteri kadar glikoz gitmesini sağlamaktadır.
  • Plasenta yemek parçalarını parçalar ve bebeği besler.
  • Plasenta anneden aldığı oksijeni kana dağıtır ve bebeğe ulaştırır
  • Plasentanın en önemli özelliğiyse bebeğin amniyon sıvısından nefes alıp vermesini engellemesidir.
  • Plasenta bebeğin gelişimi tamamlanmadan doğmasını engellemek için rahim kasılmalarını engeller. Bunu da progesteron ve östrojen gibi hormonları üreterek sağlar. Buda hem annenin hem de vücut dokularının doğuma hazırlanmasını sağlamaktadır.
  • Rahim ile birlikte büyüyen plasenta rahim büyüdükçe onunla senkronize biçimde hareket eder. Plasenta gebeliğin ilk dönemlerinde aşağıda rahim ağzına yakındır, ancak son dönemlerde yukarıya çıkarak rahim ağrının açık kalmasını sağlar.

Plasenta Ne Zaman Ayrılır?

Plasenta sıklıkla bebek doğduktan 5 dakika sonra ayrılır ve doktor tarafından alınmaktadır. Bazı durumlarda bebeğin eşinin ayrılma süresi daha uzun sürebilmektedir. Kendi kendine ayrılmadığı ve rahime yapışık olduğu (plasenta akreata) görülebilir. Nadir olarak karşılaşılan bu durumda, el ile halas yapılır, bazı durumlarda cerrahi işlem ile plasenta alınır.Sezaryen doğum gerçekleşirken bebek dışarıya alındıktan hemen sonra plasenta doktor tarafından rahimden alınır.

İlginizi Çekebilir: Bebeğin Eşinin Erken Ayrılması Nedir?

Plasentanın Rahim Ağzına Yakın Olması Ne Anlama Gelir? (Plasenta Previa)

Plasenta rahim ağzına konumlanırsa buna tıbbi olarak plasenta previa adı verilir. Plasenta tam anlamıyla servisk’i kapatması durumunda total, kısmı şekilde kaptmışsa parsiyel, plasenta rahim ağzına yakın ama kapatmamışsa marjinal plasenta previa olarak değerlendirilir.

Detaylı bilgi için: Plasenta Previa Nedir? Neden Olur? Belirtileri ve Tedavisi

Plasentayı Olumsuz Etkileyen Faktörler

  • Hamilelikte plasentanın durumunu bir çok etken etkilemektedir. Bunlardan bazıları;
  • Özellikle 40 yaş sonrasında hamile kalan kadınlarda plasenta sorunları daha çok görülmektedir.
  • Hamilelik süresince bebek amniyotik kese adı verilen bir kesinin içerisindedir. Şayet kese doğumdan önce yırtılırsa plasenta sorunları ortaya çıkmaktadır.
  • Anne adayının hipertansiyonu olması plasentayı olumsuz etkiler.
  • Çoğul gebelikler.
  • Kanda meydana gelen pıhtılaşma sorunları plasenta üzerinde olumsuz etkiler yaratabilir.
  • Gebe kalmadan önce rahim bölgesine cerrahi müdahalelerde bulunulması.
  • Anne adayının daha önceki gebeliklerinde plasenta ile ilgili sorun yaşaması, tekrar aynı sorunlar ile karşılaşma olasılığını yükseltir.
  • Gebelikte anne adayı sigara, ilaç ve uyuşturucu madde kullanımı yapıyorsa yine bu plasenta açısından risk oluşturur.
  • Karın bölgesine alınan travmalar plasentada sorunlara neden olabilmekte.

Plasentada Sorun Olduğunu Nasıl Anlarım?

  • Aşağıda yer alan semptomlardan biri olursa acil olarak doktora gidiniz;
  • Vajinada gerçekleşen kanama,
  • Şiddetli karın ağrısı,
  • Şiddetli sırt ağrısı,
  • Birden başlayan rahim kasılmaları,
  • Trafik kazası, rahim bölgesine alınan darbe veya sarsıntılarda.
YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.