Stent Nedir? Stent Nasıl Takılır? Çeşitleri Nelerdir?

Stent Nedir? Stent Nasıl Takılır? Çeşitleri Nelerdir?
20.06.2019
213
A+
A-

Stent kalbi besleyen damarlardaki kan akışını yükseltmek amacı ile daralan koroner arteri açmak için uygulanan cerrahi olmayan bir tedavi tekniğidir. Koroner anjiyografi yapılması sırasında daralan yada tıkanmış koroner arterlere rastlanırsa hekim ile hastanın isteği üzerine aynı işlemde yada daha sonra planlanan bir günde anjiyoplasti ve sent tekniği kullanılarak tedavi sağlanmaktadır. Setent uygulaması kararı alınması hastanın durumunu göre değişkenlik göstermektedir.

Biraz daha detaylandırırsak stent damarın açık olmasına imkan veren tel örgü görünümlü ve genişleyen metal yapıda bir borudur. Damarlar tıkandığı zaman yada daraldığında gereken kan akışını sağlatmak amacı ile yapılmaktadır. Daralan veya tıkanan damara stent takabilmek için, kılavuz telin üzerinden ileri doğru itilen bir kateter kullanımı ile daralan bölgeye ulaşılır ve burada balon şişirilir ve stent damarın duvarına konumlandırışmış olur. Balon indirilerek çıkarmak işlemi yapılır. Erime özelliği olan stentler dışında kalan stentler yerleştirildiği yer kalıcıdır. Damardaki daralma sorunu çözülürse kalp hastalıkları yönünden bir çok etken minimize edilir. Stent uygulaması cerrahi bir işlem olmadığından dolayı risk oranı da düşük olmaktadır. Her işlemde olduğu gibi bazen lokal anestezi yada tıbbi maddesinden kaynaklı alerjik durumlar ortaya çıkabilir. Bunlar böbrek fonksiyonlarında bozulmalar, kanama olması veya birden damarın tıkanması ile kalp krizi gibi tehlikeleri mevcuttur.

Bu bağlantıdan Kalp Krizi Nedir? Kalp Krizi Belirtileri ve Tedavisi hakkında detaylı bilgilere ulaşabilirsiniz.

Stent Nedir?

Stent tel bir kafes görünümde olup, genişletilebilen özellikte bir yapıdır. Sıklıkla metal veya alaşımlarından elde edilerek üretimi yapılmaktadır. Daralana damarlarda oluşan yetersiz kan akımını ortadan kaldırmak için yapılır. Stent ile uygulanan tedavi yöntemi sıklıkla stent takılması olarak bilinir. Stent takılması cerrahi işlem kategorisine girmez. Cilt üstüne minimal bir kesi yapılır ve damar yolu kullanılarak ilerleme işlemi yapılarak damar açma işlemi gerçekleştirilir. Anjiyografi uygulamasının ardından saptanan tıkanmalar balon anjiyoplasti yöntemi kullanılarak damar genişlemesi sağlandıktan sonara destek için stent takılması yapılır.

Balon Anjiyoplasti Nedir?

Anjiyoplasti daralan veya tıkanan damarlara müdahale ederek fiziksel olarak açılma işlemidir. İnce bir kateter ucuna yerleştirilen sıvı ile genişleme özelliği olan balonun şişirilmesi sonucunda daralan kalp damarlarında açılma sağlanmaktadır. Balon anjiyoplasti uygulaması için yapılan yöntem ad perkütan koroner anjiyoplasti yani PTCA yada perkütan koroner girişimi yani PKG olarak adlandırılmaktadır. Balon şişirildiği zaman, yağlı olan plak tabakaları, tıkanan arter duvarında sıkıştırılarak damardaki kan akışı normale döndürülür.

Stent Takılması Neden Yapılır?

Sıklıkla stent takma işlemi, balon anjiyoplasti uygulaması ile aynı seansta uygulanmaktadır. Stent koroner arter içerisinde kan akışına yardımcı olmak için, destekleyici bir iskelet gibi görev yapan, metal bir kafesten meydana gelen tüp olarak tanımlanabilir. Daralan arteri açmak için stent yerleşimi gerekir, bunun için kılavuz tel kullanılarak bir balon kateter kullanımı yapılır. Stent daralan  damarın bölgesine ulaştığında, balon şişirilir ve stent damarın çapına göre genişleme sergileyerek damar duvarına tutunur. Balon söndürülür ve stent kalıcı olarak konumlandığı yerde kalır. İşlemin arından birkaç hafta içinde stentin üzerinde endotel tabakaları oluşmaya başlar ve kaplanarak iyileşme tamamlanmış olur.

Stent ile anjiyoplasti işlemi sıklıkla bir veya iki koroner arter damar daralması yada tıkanması sonucunda tercih edilir. Ancak ikiden daha fazla arter tıkalı ise, koroner arter bypass cerrahisi ile tedavi yapılır.

Stent Kimlere Takılır?

Stent işlemi sıklıkla kalbi besleyen koroner arterlere uyulanır. Fakat böbrek, beyin gibi organları besleyen damarlarda daralma yada tıkanma olduğunda da tercih edilebilir.

Göğüs ağrısı yaşayan, kalp krizi geçiren yada yapılan araştırmalar ve tetkiklerin sonucunda damar tıkanıklığı ihtimali yüksek olan, kişilere anjiyografi uygulanır. Yapılan anjiyografi sonucuna göre darlık saptanırsa stent uygulaması yapılır.

Ayrıca damar duvarların çatlama yada yırtılma gibi riskleri bulunur. Bu gibi problemleri aşmak için kullanılabilir.

Beyni beslemekle görevli olan atardamarlarda tıkanma olması sonucunda felç geçiren kişilere altta yatan sorunları tam olarak anlamak adına beyni besleyen damarları görmek için ultrason yapılır. Söz konusu bir tıkanıklık görülürse, tıkanıklığın büyüklüğünü görmek için anjiyografi uygulanır. Sonuca göre ise stent gerekli olup olmadığına karar verilir.

Bazen de böbrekleri beslemek ile görevli olan atardamarlarda tıkanıklık olduğunda yapılabilir. Nedeni tam olarak bilinmeyen yüksek tansiyon hastalarının böbrek damarlarına ultrason ile bakılır darlık saptanırsa stent takılmasına karar verilebilir.

Stent Takılması Kalp Krizini Önleyebilir mi?

Kalbi besleyen damarlar da daralma yada tıkanma olursa ve bunlar müdahale edilerek tedavi edilmezse kalp yetmezliği, kalp krizi, ani ölümler gibi üzücü durumlar ortaya çıkabilir. Stent takılarak daralan yada tıkanan damarın açılması ile oluşabilecek sorunların oluşma ihtimalleri düşürülür. Stent işleminin yapılması çoğaldıkça, yapılan bypass ameliyatı sayısında da azalmalar görülmeye başlandı.

Stent Çeşitleri Nelerdir?

Aşağıda uygulanan stent türlerini sizler için sıraladık ve detaylı bilgilerini verdik.

İlaçlı Stentler

İlaç salınımlı stentler stentin konumlandırıldığı yerde belirli bir zaman boyunca salınan ve damarda tekrardan daralmayı önleyecek ilaçlar barındırmaktadır. İlaç salınımlı stentler de metal bir yapıya sahiptirler fakat, üzerlerinde çok ince ve kontrollü biçimde ilaç salınımı yapma özelliği bulunan tabaka bulunur.

Yapılan araştırmalar göstermiştir ki, ilaç salınımlı stentler diğer ilaç salınımsız stentlere oranla tekrardan daralma ihtimalinin daha düşük olduğunu göstermiştir. Bilhassa ince yapıda olan damarlarda, uygulanacak bölgenin uzun olması, tam anlamı ile tıkanmış damarlarda, damarların ikiye ayrıldığı yerlerde ilaç salınımlı stentlerin tercih edilmesi daha uygun olacaktır.İlaç salınımlı stent uygulaması hastanın sağlık durumuna göre ve damar yapısına göre değişmekte olup, tedaviyi planlayan hekim en doğru kararı verecektir.

İlaç salınımlı stent takılan kişilerde hekimin önerdiği zaman boyunca ikili pıhtı önleyici ilaçların alınması ve hekimin haberi ve izni olmadan ilaçların kesinlikle bırakılmaması gerekmektedir.

Eriyen İlaçlı Stentler

Koroner damarın içinde bulunan yağ ve kireçten meydana gelen aterosklerotik plaklar belirli bir tıkanmayı sağladıklarında kalp kasının beslenmesini bozarak ciddi sorunlara neden olabilir. Oluşan darlığı açıp riskleri düşürmek için balon anjiyoplasti ve stent tedavisi kullanılmaktadır. Stent yerleşimi yapıldıktan sonra hastanın ömrü boyu stentler kalamaz. Eriyebilen stentler uygulama sırasında meyana gelen darlığı gidermekte ve kalbin beslenmesini normale döndürmektedir. Daha sonra stentin üstün yer alan tabakada bulunan aterosklerotik plaklara etki ederek tekrar daralmayı önlemektedir. Daha sonra erime özelliği devreye girerek tamamen erir ve görevini damar yapısına devreder.

Yani ilaç salınımlı stentler ilk olarak daralan damarı yada tıkanan damarı açmakta, ardından ilaç salınımı yaparak plaklara etki etmekte, daha sonra eriyerek kaybolmaktadır.

Eriyen Stentlerin Yararları Neler?

  • Kalbin koroner damarlarının stentlere ihtiyacı uzun denem olmaz. Yani stent görevlerini yerine getirdikten sonra kalmasının bir mantığı bulunmaz. Setent eriyip kayıp olduktan sonra artık iş koroner damar yapısındadır ki zaten damar yapısı da normale dönmüş olur.
  • Hastanın ileride yaşayacağı sağlık sorunlarına yapılacak olan müdahalelere bir sorun teşkil etmez. Ancak bazı durumlarda stent takılan yere tekrar setent takma aşamasında yada bypass ameliyatı gerektiğinde küçükte olsa sorunlar yaşanabilir.
  • Kan sulandırıcı etkisi olan ilaçlar daha kısa süreli kullanılır.
  • Metal stent kullanılırsa bu bölgeyi tomografi ile kontrol etmek mümkün olmazken, eriyebilen stent kullanımında koroner tomografi yardımı ile damarı görmek mümkün olmaktadır.
  • Yaşam kalitesini arttıran ve hastanın tedavi lüksünü arttıran bir tekniktir.

Eriyen Stentler Kimler İçin Uygundur?

  • Eriyen stent uygulaması neredeyse bütün damar tıkanıklığı yada daralması yaşayan hastalara uygulanabilir. Hastanın uygun olup olmadığına tedavi yürüten hekim karar verir.
  • İlk defa stent takılacak hastalar için tavsiye edilebilir. Çünkü eriyen stentler daha sonra ki işlemlerde çok az sorun çıkarmaktadır. Bilhassa genç kişilerde bu yöntem daha fazla yararlı bulunmaktadır.
  • İleride tekrar işlem yapılması ihtimali yüksek hastalara uygulanır. Çünkü riskli gurupta yer alan hastalarda ileride daralma tekrarlayabilir ve tekrar stent yerleştirmek gerekebilir. Bunun anlamı metal stentlerin üstüne ikinci defa bazen gerekli olursa üçüncü defa stent yapılabilir. Bazı hastalıklarda; yüksek tansiyon, şeker hastalığı, yüksek kolesterol, sigara ve ailede kalp hastalığı bulunan kişiler riski arttırmaktadır.
  • Stent takılan damar bölgesinin takip edilebilmesi için anjiyografi uygulaması yerine, koroner tomografi yapılarak hem hastanın konforu hem de uygulamanın emniyeti yükselmektedir.
  • Özellikle metal alerjisi olan kişilerde metal setent takılması, daralmanın tekrarlama riskinde artışlara neden olur.
  • Koroner bypass ile tedavi edilemeyen ince damarlara ve uzun hastalıklı kısımlara rahatlıkla uygulanabilir.

Stent İşlemi İçin Hastaneye Giderken Yanıma Neler Almalıyım?

  • Hastanın yanında kesinlikle aileden yada yakın çevreden biri olması iyi olacaktır.
  • Koroner anjiyografi ve öncesinde bekleme süreleri olacağı için bu zamanları rahat geçirebilmek için eşofman takımı gibi giysiler alınmalı.
  • Üzerinizde bulunan değerli eşyalar refakatçıya teslim edilmeli.
  • Hastaneden çıkış yapıldığı zaman, hastaya eşlik edecek ve onu eve götürecek birinin bulunması gerekmekte.

Stent Nasıl Takılır?

  • İşlem girişimsel kardiyologlar tarafından anjyografi laboratuvarlarında, hemşireler ve teknisyenlerden oluşan ekip tarafından uygulanmaktadır.
  • İşlemin başından sonuna kadar hasta uyanık kalır.
  • Hasta monitörize edilerek kalp ritmi, tansiyonu ve kanda olan oksijen düzeyini kontol edilir.
  • El bileğinden yada kasıktan girilerek yapılabilir. İşlem bölgesi özel solüsyonlar kullanılarak steril edilir.
  • Hasa üzeri steril olan örtü kullanılarak örtülür.
  • Kateterin giriş yeri lokal anestezi ile uyuşturuculur.
  • Özel yapıda olan bir kateter yardımı ile tıkalı olan damar saptanır.
  • Kateterin ucunda konumlanan balon damarın daralmış bölgesine gelindiğinde şişirilir. Ardından stent yerleştirilmesi yapılır. Daha sonra balon söndürülerek çıkış işlemi yapılır. İşlemde stent damarda kalır.
  • Daralan damar kısmının uzunluğuna göre birden fazla stent kullanılabilir.
  • Birkaç hafta içinde stentlerin üzerleri endotel tabakası ile kaplanmakta ve iyileşme tam olarak sağlanmaktadır.
  • İşlemden sonra hastanın durumu değerlendirilir ve gerek görülürse koroner yoğun bakım ünitesinde alınır.

Stent Takıldıktan Sonra Nelere Dikkat Etmek Gerekir?

  • İşlemden sonra böbrek yetmezliği riskine karşı bolca su için.
  • Stent uygulaması kasıktan yapılmışsa 6 saat hareket etmeyin.
  • Kasıktan yapılmışsa bacağı bükmekten kaçının.
  • Stent takıldıktan sonra kasık kısmını zorlamayın. Hapşırma ve öksürme gibi kaçınılmayacak manevralar esnasında elle bölgeyi tutarak destek sağlayın.
  • Merdiven çıkma aktivitesi yapmak gerekiyorsa yavaş davranın.
  • Aşırı fiziksel hareketlerden ve ağır yük kaldırmaktan kaçının.
  • Cinsel hayatınıza 3-4 gün ara verin.
  • Hekimin reçete ettiği kan sulandırıcı ilaçları kesinlikle düzenli kullanın. Ve kesinlikle kendi kararınız ile ilacı bırakmayın.
  • İşe ne zaman gideceğiniz konusunda doktorunuz sizi bilgilendirecek buna göre istirahat raporu verecektir.

Kateter Giriş Yeri Bakımı

  • Eve gidildiği zaman kateter giriş yerinde yani yara yerinde bir bandaj olur. İşlem sonrasında ki sabah bu bandaj çıkarılabilir. Bunun için duş alma sırasında bandaj yumuşak hal alacağı için kolaylıkla çıkar.
  • Bandaj çıktıktan sonra yara yerine yara bandı yapıştırılır. Kateter giriş yerinde yara olacağı için orasının birkaç gün süre ile mor ve siyah görünmesi normaldir. Aynı zamanda giriş yerinde şişlik ve pembemsi bir görünüme olabilir. Giriş yerinde küçük bir yumru oluşması da normaldir.
  • Yara yerini günde bir defa su ve sabun ile yıkayarak temizleyin. Kesinlikle sert ovalamayın, el ile yada yumuşak yapılı sünger ile nazikçe temizleyin.
  • Duştan çıktıktan sonra yara yerini kuru ve temiz tutun.
  • Kateter giriş noktasına krem, merhem gibi maddeler sürmekten kaçının.
  • Sizi sıkmayacak rahat iç çamaşırı ve giysiler tercih edin.
  • Stent işleminin ardından bir hafta havuz, jakuzi, küvet yada denize girmek gibi aktivitelerden uzak durun.

Stent Fiyatları Ne kadar? 2019 Güncel Fiyatlar

Uygulanan stent işleminin ücreti SGK tarafından karşılanır. Bu yüzden hastalar işlemi devlet hastaneleri yada üniversite hastanelerinde yaptırırlarsa herhangi bir ücret ödemelerine gerek kalmaz. Fakat bazı özel hastanelerde SGK kişilerden ücretler alınmakta. Özel hastanelerde stent takılması için ücret 2 bin TL ile 6 bin TL arasında değişkenlik göstermektedir.

Kişinin hiçbir sağlık güvencesi yoksa alınan ücretler hastaneye göre değişse de ortalama 9 bin TL ile 25 bin TL arasında olacaktır. Eğer özel sigortanız varsa sigorta şirketlerinin stent işlemi için ödeme yapacağı rakamda farklıklar olabilir.

Ne Zaman Stent İşlemi Yapılmaz?

  • Çapı çok küçük olan damarlar bu yöntem ile açılmaz.
  • Yaygın biçimde koroner damar hastalıklarında yani ikiden daha fazla damar açılacağı zaman.
  • Kalbi beslemekle görevli olan ana damarların darlıklarında.
  • Daralan damar eğer aşırı kıvrımlı ise stent uygulamasına uygun değildir.

Stent İşlemi Hakkında En Çok Sorulan Sorular

Stent İşlemi Cerrahi Bir Uygulama mı?

Sent takma işlemi cerrahi uygulama gurubuna girmez. Cerrahi işleme girmesi için yara oluşması, göğüs açılması gibi kriterlerin yerine gelmesi gerekmektedir. Ameliyat ile stent takma işleminin sürelerinde farklar çoktur. Yani stent işlemi çok daha kısa sürer.

Bazı vakalarda, cerrahi işlemlerin sonuçlarına göre, daha sonralarında kişiye koroner girişimsel uygulamalar önerilebilmektedir.

Stent İşlemi Sırasında Uyanık mı Olacağım?

Stent takma işlemi esnasında hastalar uyanık olur, genel anestezi uygulanmaz. Bazı endişeli hastalara küçük dozlarda sakinleştiriciler yapılabilir. Ama yine de işlemin başlangıcından bitimine kadar olan sürede hastalar uyanık kalırlar. Sadece hekim kateterin giriş yerine lokal bir aneztesi uygular.

Stent Takma İşlemini Kim Yapar?

Koroner anjiyo ile stent takılması uygulamaları kalp katerizasyonu laboratuvarında uygulanmaktadır. Stent takılması işlemini özel olarak eğitimli olan girişimsel kardiyologlar yapar. Ekibin içinde girişimsel kardiyolog, hemşireler, teknisyenler yer alır ve bu ekibe kardiyovasküler ekibi adı verilir.

Stent İşlemi Ne Kadar Sürer?

Stent takılması sıklıkla 30 ile 120 dakika arasında tamamlanmaktadır. Buna hazırlanma ve iyileşme içinde birkaç saat ilave etmek gerekir. Hastanede yatış süresi 1 gündür. Fakat bu süre ek işlemlere gerek duyulursa artabilir de.

Stent İşleminin Riski Var mı?

Stent takılması cerrahi bir uygulama değildir yani herhangi bir yara oluşmaz, göğüs açılmayacağı için bypass gibi değildir. Cilt yüzeyine küçük bir kesi atılır ve damar kullanılarak işlem tamamlanır. Bu yüzden işlemden doğabilecek sorunlar çok daha azdır. Tabi ki yapılan her girişimsel işlemde olduğu gibi stent takılmasının da riskleri bulunmaktadır. Artık son yıllarda gelişmekte olan teknoloji ile birlikte yeni stentler üretilmekte ve bu sorunları en aza indirmektedir. Yine stent işlemi esnasında çıkabilecek sorunlar;

  • Lokal anesteziye veya kontrast maddeye karşı alerji oluşabilir.
  • Kontrast maddeden kaynaklanan böbrek bozuklukları.
  • Cerrahi işlem veya kan takviyesinin gerekli olduğu aşırı kanama durumları.
  • Damardan yada kalpten pıhtı komasına bağlı felç riski.
  • İşlem esnasında yada stent takıldıktan sonra ki 24 saat içinde aniden damar tıkanması olasılığıdır. Ancak bu risk git gide azaltmaktadır ve ilk bir ay içinde tamamen ortadan kalkar.
  • Kalp krizi riski.
  • Acil olarak bypass ameliyatı gerekebilir.
  • Kateterin giriş yerinde oluşan enfeksiyondan kaynaklanan ağrı, kızarıklık.
  • Atardamarın giriş yeri bazen kapanmaz ve etrafında kan toplanır, meydana gelen şişliğin tahliye edilmesi gerekebilir.
  • İşlem esnasında vücuda verilen kan sulandırıcı ilaçlardan kaynaklı beyne yada başka bir bölgede oluşan kanamalar nedeni ile acil müdahale olabilir.

Stent Takılması Koroner Damar Hastalığını Tedavi Eder mi?

Stent takılma işlemi kalbi besleyen damarların kan akışını normale döndürdüğü için koroner damar hastalığını tedavi etmektedir.

Setnt işlemi daralan yada tıkanan kalp damarlarını normale döndürse de sadede stent uygulanarak kalp damar hastalığının tedavi yapılamaz. İleride oluşabilecek riskleri azalmak için hastalar bazı hayat tarzı değişikliklerini yapmalı ve hekimin verdiği ilaçları kullanarak, kontrollerini ihmal etmemelidir.Kalp sağlığını korumak için sağlıklı bir hayatı yaşam tarzına çevirmek son derece önem taşır.

Stent İşlemi Öncesinde Yapılan Hazırlıklar

İlk olarak hekim ile olası alerji konularının değerlendirilmesi gerekir. Kullanılan ilaç varsa isimleri ve ne kadar kullanıldığı hekim ile paylaşılmalıdır.

Stent Takılan Kişinin Ömrü

Bütün dünyada kalp damar hastalıkları ölüm nedenleri arasında başı çekmektedir. Bu yüzden risk oluşturabilecek etkenlerden uzak durmak, kan sulandırıcı kullanmak, balon anjiyoplasti, stent takılması ve bypass ameliyatı gibi işlemeler kalp hastalıklarına karşı yapılan tedavi yöntemleri olup, hastaların ömrünü uzatabilmektedir. Stent takılmasının ardından kalp damarlarına olan tıkanıklık giderilir. Kalbe giden kan akışında artma olur ve kalp tam istenildiği şekilde beslemeye başlar. Buda göğüs ağrısı, ani ölüm ve kalp krizi gibi ciddi etkilerin azalmasına yardımcıdır.

Fakat yapılan stent tedavisi kalp damar hastalıklarına neden olan etkenleri ortadan kaldırmaz. Risk etkenleri olan yüksek tansiyon, yüksek kolesterol, şeker hastalığı, sigara, aşırı kilolu olmak, az hareket etmek ve beslenme bozuklukları gibi risk faktörlerine dikkat etmek gerekir. Eğer dikkat edilmezse kalp hastalıklarının yeniden ortaya çıkması kaçınılmaz bir hal alacaktır. Bu yüzden yalnızca stent takmak ile iş bitmez. Kesinlikle kişilerin kalp sağlığını koruyacak yaşam biçimlerini uygulamaları gerekir.

Stent Taktıracak Kişilere Tavsiyeler

  • Doktorunuza kesinlikle alerjilerinizi, kullandığınız ilaçları ve dozlarını, daha önce geçirdiğiniz bütün cerrahi işlemleri ve cerrahi girişim operasyonlarını söyleyiniz.
  • Hastanın durumuna göre hekim stent türüne karar verecektir. Bu konu hakkında kafanıza takılan bütün soruları doktorunuza sorun.
  • Size imzalatılan onam formunu okuyarak imzalayın.
  • Stent takılma işleminden sonra neler yapacağınızı, nelere dikkat etmeniz gerektiğini kesinlikle doktorunuza sorun.
YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.